Жаңақорғанның жан шуағына айналған Баян ұстазбен сырласу
Кей адамдармен алғаш жүздескенде-ақ оның өмірге деген ықыласын, мамандығына деген адалдығын сөзінен емес, жанарынан танисың. Әңгімесін тыңдап отырып, оның әр жетістігінің артында тынымсыз еңбек жатқанын сезінесің. Сондай жанның бірі – Жаңақорған өңірінің қадірлі педагогі Баян Әуелбекова. Қыраш ауылындағы №180 орта мектептің есігін ашқан сайын оны балалардың сыңғырлаған күлкісі қарсы алады. Себебі бұл мектепте білім ғана емес, мейірім де оқытылады. Ал сол мейірімнің иесі – бастауыш сыныптың тәжірибелі ұстазы.
– «Мұғалім болуды армандадыңыз ба?» – деп сұрадым.
Ол сәл жымиып, алыста қалған балалық шағына көз тастағандай болды.
– «Менің балалығым Жаңақорған ауданының Бірлік ауылында өтті. Мектепте жүргенде-ақ ұстаздарымды үлгі тұтатынмын. Баланың жүрегіне жол табудан асқан бақыт жоқ екенін ерте түсіндім. Сол арман мені Түркістандағы Қазақ-Түрік университетіне алып келді. Ал диплом алғаннан кейін бірден Қыраш ауылындағы №180 орта мектепке келіп, содан бері осы шаңырақтан алыстаған емеспін…» Әңгімесін тыңдап отырып, адамның өз тағдырын дәл тапқан сәті болатынына тағы бір мәрте көз жеткізесің. Бір мамандықта отыз екі жыл бойы табан аудармай еңбек ету – жай ғана еңбек өтілі емес, өмірдің мәніне айналған адалдықтың өлшемі.
Баян Әуелбекова үшін ұстаздық – күнделікті сабақ өткізу емес. Бұл – әр баланың жан дүниесіне үңілу, олардың бойындағы қабілетті байқап, қанаттандыру, өзіне деген сенімін ояту. Сондықтан да оның шәкірттері білім бәйгелерінен үнемі олжалы оралады.
«Тәуелсіздік – тәңір сыйы» атты республикалық байқауда тәрбиелеген оқушысының жоғары жүлде алып, шығармасының кітапқа енуі – ұстаз еңбегінің бағасы. Қазақ тілі мен әдебиеті пәнінен өткен республикалық «Altyn tobylgy» зияткерлік олимпиадасында шәкірттерінің жүлделі орындарды иеленуі, жалпы білім беретін мектептерге арналған «Ақбота» республикалық олимпиадасында үздік нәтижелер көрсетуі – білімнің жүйелі берілуінің айқын дәлелі.
Әсіресе математикадан ұйымдастырылған «Алтын сақа» олимпиадасында шәкіртінің аудандық кезеңде І орын алып, облыстық деңгейге жолдама алуы – мұғалім еңбегінің жемісі ғана емес, жас талантқа дер кезінде бағыт бере білген тәлімгерліктің көрінісі.
– «Жетістіктің сыры неде?» – деген сауалымызға ол еш ойланбастан:
– «Әр бала – жеке әлем. Мұғалім сол әлемнің кілтін таба білуі керек. Мен ешқашан балаларды жарыстыру үшін емес, олардың өз мүмкіндігін ашу үшін еңбек етемін», – дейді.
Осы бір қарапайым ғана жауаптың астарында тұтас педагогикалық философия жатыр.
Еңбек ешқашан елеусіз қалмайды. Ұстаздар күніне орай ұйымдастырылған «Ұлы Дала кемеңгері – Ұлы ұстаз» педагогтар энциклопедиясына еніп, жас ұрпақтың бойына рухани-адамгершілік құндылықтарды қалыптастырудағы еңбегі үшін Құрмет грамотасымен марапатталуы – көп жылғы еңбектің әділ бағасы.
Сонымен қатар дарынды шәкірт тәрбиелеудегі табандылығының нәтижесінде «Алтын белгі» иегерлерін дайындауы – оның кәсіби деңгейін айқындайтын айтулы жетістік.
Өзі де үздіксіз ізденістен қол үзбеген педагог республикалық «ПЕДСТАРТ» олимпиадасында ІІІ дәрежелі дипломға ие болды. Бұл – тәжірибелі ұстаздың уақыт көшінен қалмай, білімін үнемі толықтырып отыратынын көрсетеді.
Шығармашылық ізденісінің тағы бір дәлелі – республикалық «Ізденіс жолы» ақпараттық-танымдық педагогикалық журналында жарияланған «Интерактивті тақталарды пайдалану: бастауыш сыныптағы оқыту әдістерін жаңарту» атты ғылыми-әдістемелік мақаласы. Бұл еңбек оның бүгінгі білім беру үдерісіндегі жаңа технологияларды еркін меңгеріп, тәжірибесін әріптестерімен бөлісетін жаңашыл мұғалім екенін дәлелдейді. Аудандық және мектепішілік семинарларда өткізген ашық сабақтары әріптестері үшін тәжірибе мектебіне айналып келеді. Сабақ үстінде оқушының жас ерекшелігін ескеріп, заманауи әдістерді ұтымды пайдалану – оның педагогикалық қолтаңбасына айналған.
Бір қызығы, әңгіме барысында ол бірде-бір марапатын мақтанышпен тізбелеп айтқан жоқ. Қайта сөз арасында:
– «Шәкіртімнің «апай, менің қолымнан келеді екен» деген бір ауыз сөзі кез келген марапаттан қымбат», – деді.
Міне, нағыз ұстаздың өлшемі осы болса керек. Баян ұстаздың бойынан кәсіби шеберлікпен қатар қарапайымдылықты, сабырлылықты, үлкен жауапкершілікті қатар көресің. Осындай қасиеттер оны әріптестері арасында сыйлы, ата-аналар алдында сенімді, шәкірттері үшін қадірлі жанға айналдырған.
Кей адамдардың ғұмыры бір кітаптай болады. Әр парағында еңбек, әр жолында үміт, әр тарауында шәкірттің қуанышы жазылады. Осындай тағдыр иесінің өмір жолына көз жүгірткенде, ұстаздықтың жай ғана мамандық емес, жүректің таңдауы екеніне тағы бір мәрте көз жеткізесің. Бүгінгі жетістіктер – кешегі маңдай тердің жемісі, ал ертеңгі жеңістер – бүгінгі еңбектің жалғасы. Сондықтан Баян ұстаздың өмір жолы – білімге адалдықтың, адамға жанашырлықтың және ұрпаққа деген шексіз сүйіспеншіліктің жарқын көрінісі.
Айзере ҚҰЛЖАНОВА,
Қызылорда облысы