Түркістан облысы, Сайрам ауданындағы №97 Сұраншы батыр атындағы жалпы білім беретін мектепке жасаған сапардан туған сыр
Мектеп туралы әңгімені сандардан бастауға болады. Қанша мұғалім, қанша оқушы, қанша «Алтын белгі», қанша грант иегері… Бірақ мектептің шынайы келбетін ешбір есеп толық аша алмайды.Ол – таңғы қоңырау соғылған сәттегі оқушының жүзінен, дәліздегі жылы амандасудан, кабинеттердегі шығармашылық ізденістен, ұстаздың жанарындағы жауапкершіліктен байқалады.Түркістан облысы, Сайрам ауданындағы №97 Сұраншы батыр атындағы жалпы білім беретін мектепке келгенде дәл осындай әсерде қалдық. Мұнда білім беру – міндет қана емес, жүрекпен атқарылатын іс екені бірден сезіледі.
Мектеп директоры Айымторы Жусеевамен әңгімеміз де осы қарапайым сұрақтан басталды.
– Қазіргі мектептің ең үлкен жетістігі неде?
Ол сәл ойланып барып:
– «Жетістік дегеніміз – бір күнде келетін нәтиже емес. Ол – мұғалімнің күнделікті еңбегі, ата-ананың сенімі, баланың талпынысы және ұжымның бірлігі. Біз осы төрт құндылықты жоғалтпауға тырысамыз», – деді.
Бұл сөздердің жай ғана әдемі жауап емес екеніне мектеп өмірімен танысқан сайын көз жеткізе түсесің.
Бүгінде бұл білім ордасында тоқсанға жуық педагог еңбек етеді. Олардың басым бөлігі педагог-зерттеуші, педагог-сарапшы, педагог-модератор санатындағы тәжірибелі ұстаздар. Мұндай көрсеткіш кездейсоқ қалыптаспайды. Оның артында кәсіби дамуға бағытталған жүйелі жұмыс жатыр.
Айымторы Әбдіханқызының өзі де өмір бойы ізденуді тоқтатпаған басшылардың қатарында.
Тарих пәнінің мұғалімі ретінде еңбек жолын бастап, кейін білім беру менеджментін терең меңгерген ол бүгінде педагогика ғылымдарының магистрі. Соңғы жылдары мектеп менеджменті, көшбасшылық, стратегиялық жоспарлау, soft skills, оқу сауаттылығы, инклюзивті білім беру, білім сапасын басқару бағыттарында ондаған кәсіби курстан өтіп, алған білімін мектеп тәжірибесіне енгізіп келеді. Оның ғылыми мақалалары республикалық басылымдарда жарияланып, авторлық бағдарламалары білім беру тәжірибесінде қолданылып жүр. Бұл мәліметтер құжатта нақты көрсетілген.
– Басшы қандай болуы керек? – деген сауалымызға ол:
– «Кабинетте отырып мектепті басқару мүмкін емес. Әр сабақтың тынысын сезіну керек. Ұстаздың қуанышы мен қиындығын бірге көрмесең, жақсы нәтиже күту қиын», – дейді.
Бұл сөздер мектеп ішіндегі ахуалдан анық байқалады.
Білім сапасы – кез келген мектептің басты өлшемі.
Өткен оқу жылында мектепті тәмамдаған 49 түлектің сегізі «Алтын белгі» иегері атанып, үшеуі үздік аттестат алды. Ең маңыздысы – түлектердің 36-сы мемлекеттік білім грантын жеңіп алды. Бұл – тек емтихан нәтижесі емес, бірнеше жылдық жүйелі еңбектің жемісі.
– Баланың табысының құпиясы неде деп ойлайсыз?
– «Әр баланың бойында мүмкіндік бар. Ұстаздың міндеті – сол мүмкіндікті уақытында байқап, дамыту. Біз балаларды бір-бірімен емес, кешегі өзімен салыстыруға үйретеміз», – дейді мектеп басшысы.
Осы қағида мектептің әр жетістігінен байқалады.
Пәндік олимпиадалардағы жоғары нәтижелер, республикалық ғылыми жобалар, облыстық интеллектуалдық жарыстар, «Алтын тұғыр», «Алтын сақа», Президенттік олимпиада, «Мың бала», экологиялық жобалар, республикалық шешендік өнер сайыстары…Мектептің мерейін асқақтатып жүрген шәкірттердің жетістігі – ұстаз еңбегінің нақты жемісі. Соңғы оқу жылында білім мен өнерде, ғылым мен спортта топ жарған оқушылардың қатары көбейді. Тарих пәнінен республикалық олимпиаданың жүлдегері атанған Камила Ибрагимова, «Алтын ұрпақ» зияткерлік сайысында Бас жүлдені иеленген Аруай Базарбек, республикалық олимпиада жүлдегері Рамазан Халил, республикалық кезеңде топ жарған шешен Алина Ким, ғылыми жобада облыстық деңгейде жүлдегер болған Ирина Асанова, шығармашылық қабілетімен ерекшеленген Диана Құралбай, «Алтын қазына» байқауында жүлделі орын алған Жібек Жақсыбек, спортта үздік нәтиже көрсеткен Сауран Серік, Томирис Нұрмұхамбет, Раяна Серік, сондай-ақ республикалық «Qarzhy Saqshysy» жобасында белсенділігімен көзге түскен Нұрдаулет Жүсүпбек – мектеп мақтанышына айналған талапты жастардың бір парасы ғана. Бұл жетістіктер – шәкірттің талпынысы мен ұстаздың табанды еңбегінің үндестігін айқын көрсететін жарқын мысал.
Бұл мектепте жеңістердің тізімі ұзақ.
Әсіресе, республикалық «Бала шешеннен – дана шешенге» олимпиадасындағы бірінші орын, республикалық пән олимпиадаларының жүлделері, облыстық ғылыми жобалардағы жетістіктер, спорттық жарыстардағы жеңістер мен волейболдан облыс чемпионы атанған оқушылардың нәтижесі – мектептің жан-жақты дамуға басымдық беретінін көрсетеді.
Әрбір дипломның артында баланың арманы ғана емес, ұстаздың маңдай тері жатыр.
Мектеп дәлізін аралап келе жатып қабырғадағы фотогалереяға көзіміз түсті.
Онда жеңімпаз балалардың жүздері күлімдеп тұр.
– Осылардың бәрін көргенде қандай сезімде боласыз? – деп сұрадық.
– «Олардың қуанышы – біздің қуанышымыз. Ұстаз үшін шәкіртінің жетістігінен асқан марапат жоқ», – деді директор.
Осы бір қарапайым жауап көп дүниені аңғартады.
Қазіргі мектеп тек білім беретін орын ғана емес.Бұл – тәрбие мен азаматтық ұстаным қалыптасатын орта.Сондықтан мұнда «Адал азамат» бағдарламасы аясындағы жобаларға, құқықтық сауаттылық сабақтарына, ұлттық құндылықтарды дәріптеуге, өзін-өзі басқару ұйымының жұмысына, «Жас Ұлан», «Жас Қыран» қозғалысына, тіл мерекесіне, Наурызнама аясындағы ұлттық ойындарға ерекше мән беріледі. Облыстық тәжірибелік семинарлардың өткізілуі де мектеп ұжымының тәжірибесін өзгелермен бөлісуге дайын екенін көрсетеді.
– Тәрбие деген не? – деген сұрағымызға:
– «Тәрбие – айтылған сөз емес, көрсетілген үлгі. Балалар бізді тыңдағаннан гөрі, бізге қарап өседі», – деді ол.
Шынында да, бұл мектепте әр іс осы қағидамен үндесіп тұрғандай.
Ұжымның тағы бір ерекшелігі – тоқмейілсімейтін мінез.Мұғалімдер республикалық байқауларға қатысып, кәсіби олимпиадаларда жеңімпаз атанып, үздік педагогикалық идеяларын тәжірибеге енгізуде. Басшылық тарапынан мұндай бастамаларға әрдайым қолдау көрсетіледі. Сондықтан мұнда шығармашылық қалыпты құбылысқа айналған.
Әңгімеміздің соңында:
– Алдағы арманыңыз қандай? – деп сұрадық.
Айымторы Әбдіханқызы сәл үнсіз қалды.
Сосын баяу ғана:
– «Ғимарат уақыт өте жаңарады. Бағдарламалар өзгереді. Бірақ адамға деген сенім ешқашан өзгермеуі керек. Менің арманым – осы мектептен шыққан әр түлек қай жерде жүрсе де адал еңбегімен елге қызмет ететін азамат болса екен», – деді.
Мектептен шығарда қоңырау үні естілді.
Балалар сыныптарға асығып барады.
Бір мұғалім кішкентай бүлдіршінге мейіріммен қарап өтті.
Екінші қабаттан олимпиада жеңімпаздарының суреттері көзге түседі.
Ал директор кабинеті қайтадан ашық.
Өйткені нағыз мектеп басшысының есігі құлыппен емес, сеніммен ашылады.
Сол сенім бар жерде білімнің де шамы сөнбейді.
№97 Сұраншы батыр атындағы жалпы білім беретін мектептің бүгінгі жетістіктері – бір жылдың қорытындысы емес. Бұл – ұжымдық бірліктің, кәсіби шеберліктің, ізденіске адалдықтың және бала болашағына деген үлкен жауапкершіліктің нәтижесі. Осындай білім ордалары көбейген сайын елдің ертеңі де еңселі бола түсері сөзсіз. Алдағы оқу жылына сәттілік тілейміз!
Сұхбаттасқан Жансая Дүйсенбайқызы