Кей адамдардың ғұмыры бір мектептің қабырғасынан асып, тұтас бір дәуірдің тынысын бойына жинайды. Солардың бірі – Қызылорда облысы, Шиелі ауданындағы №219 Ыбырай Алтынсарин атындағы орта мектептің математика пәнінің мұғалімі Бейсенова Айсара Хасеновна.
Ол мектепке алғаш келген күннен бастап, тақта мен борды ғана емес, жүрек пен жауапкершілікті қатар ұстады. Математика – қатал ғылым. Бірақ сол қаталдықтың ішінен жылылық табу, баланың көзіндегі үрейді сенімге айналдыру – кез келгеннің қолынан келе бермейтін өнер. Айсара Хасеновна үшін әрбір сабақ – дайын жоспар емес, тірі үдеріс. Бір бала түсінбесе, ол үшін тақырып аяқталмайды. Бір балада ұшқын пайда болса, ол үшін сабақтың мәні ашылғаны.
Отыз алты жылдан астам уақыт. Бұл жай ғана сан емес. Бұл – талай күз бен көктемнің, талай толқыған көңіл мен табысқа жеткен сәттердің ізі. Осы жылдар ішінде ол мыңдаған баланың өміріне жол ашты. Бірі дәрігер болды, бірі инженер, бірі мұғалімнің өз жолын жалғады. Бірақ олардың бәрінің жүрегінде бір ортақ із қалды – «Апайдың сабағы».Ол ешқашан өз еңбегін дабыра қылған емес. Бірақ оның еңбегі шәкірттерінің жетістігімен үнсіз сөйлеп келеді. Аудандық, облыстық, республикалық олимпиадаларда топ жарған оқушылардың артында көбіне бір ғана есім тұрады – Айсара Хасеновна. Ол жеңісті өзіне емес, балаға бұрады. «Мен емес, олар еңбектенді» дейді. Бірақ сол еңбектің бастауында тұрған да – өзі.Уақыт өте келе ол тек мұғалім емес, әдістеме іздеген зерттеушіге айналды. Сабақ беру тәсілін жаңартып, оқушының ойлау жүйесіне жақындатуға тырысты. Қарапайым формуланың өзін өмірмен байланыстырып түсіндіру – оның басты ерекшелігі. Сол себепті оның сабағында математика қорқынышты емес, тірі дүние сияқты сезіледі.Оның еңбегі қағазда да қалды. Әдістемелік мақалалары мен тәжірибелік еңбектері түрлі басылымдарда жарық көріп, әріптестеріне бағыт беретін материалға айналды. Бірақ ол үшін ең үлкен басылым – сыныптағы баланың көзі. Түсінген баланың жанарындағы қуаныш – оның ең үлкен марапаты.
Шәкірттері тек біліммен шектелмейді. Ол балаларға өмір сүруді де үйретеді. Қателесуден қорықпау, қайта тұру, өзіне сену – оның айтатын ең қарапайым, бірақ ең ауыр сабақтары. Сол себепті де оның түлектері өмірге дайын болып шығады.
Әріптестері оны көп сөйлемейтін, бірақ ісімен дәлелдейтін ұстаз дейді. Жас мұғалімдерге бағыт беріп, сабырмен үйретеді. Ешкімді асықтырмайды, бірақ әркімнен жауапкершілік күтеді. Оның жанында жұмыс істеу – тек тәжірибе емес, мінез қалыптастыру.
Ал үйде ол – бес қыздың анасы. Бұл да бір бөлек әлем. Ана ретінде ол мейірім мен талапты қатар ұстайды. Ұстаздық пен аналық оның бойында бір-бірін толықтырып тұрады. Сондықтан да оның тәрбиесіндегі жылулық жасанды емес, өмірден келген шынайы жылу.
Бүгінгі күні ол алған марапаттарды тізіп шығу маңызды емес. «Үздік педагог», түрлі грамоталар мен алғыс хаттар – тек сыртқы белгі. Ал ішкі марапат – өз ісіне адалдық. Ол марапатты күн сайын сабаққа кірген сайын қайта алып отырады.Айсара Хасеновнаның өмірі – үлкен даңқтың емес, үлкен сабырдың жолы. Ол ешқашан өзіне назар аудартуға тырысқан жоқ. Бірақ уақыт өте келе өзі-ақ назарға айналды. Себебі шынайы еңбек ешқашан көлеңкеде қалмайды.Оның сабағынан шыққан бала тек есеп шығаруды емес, өмірдің де есебін шығаруды үйренеді. Қиындықты формуламен емес, табандылықпен шешуді түсінеді. Міне, ұстаздың шынайы жеңісі де осы.Бүгінгі қоғамда көп нәрсе өзгеруі мүмкін. Бірақ бір нәрсе өзгермейді – жүрекпен сабақ берген ұстаздың ізі. Айсара Хасеновна сол ізді әр күн сайын қалдырып келеді. Жай ғана тақтада емес, балалардың тағдырында.Сондықтан да ол туралы айтқанда, тек мамандық емес, адамдық туралы айту керек. Өйткені ол – сандарды сөйлеткен ғана емес, жүректерді оятқан ұстаз.
Айзере Құлжанова
Шиелі ауданы